Dyfeisiau sbwng capsiwl
Statws Testun Cyflawn
Dyfeisiau sbwng capsiwl i ganfod oesoffagws Barrett a chanser oesoffagaidd cam cynnar
Canlyniad yr arfarniad
Mae’r dystiolaeth yn cefnogi mabwysiadu fel mater o drefn ddyfeisiau sbwng capsiwl gyda phrofion biofarcwyr perthnasol (TFF3, p53, atypia cellog) o fewn y llwybr diagnostig ar gyfer oesoffagws Barrett mewn pobl ag adlif cronig.
Mae profion sbwng capsiwl yn dangos cywirdeb diagnostig da ar gyfer canfod oesoffagws Barrett. Amcangyfrifwyd bod ychwanegu profion sbwng capsiwl at y llwybr diagnostig ar gyfer oesoffagws Barrett mewn pobl ag adlif cronig, er ei fod yn lleihau budd i gleifion gan ychydig, yn gost-effeithiol.
Nid yw’r dystiolaeth yn ddigonol i gefnogi mabwysiadu fel mater o drefn brofion sbwng capsiwl ar gyfer gwyliadwriaeth oesoffagws Barrett oherwydd diffyg canlyniadau clinigol i bennu cost-effeithiolrwydd. Mae HTW yn argymell cynhyrchu tystiolaeth bellach ar effaith profion sbwng capsiwl ar yr amser i gael diagnosis a thriniaeth, canlyniadau clinigol tymor hir, a chywirdeb diagnostig hydredol yn y rhai sy’n cael gwyliadwriaeth.
Pam y cafodd y pwnc hwn ei arfarnu?
Gall cleifion â chlefyd adlif cronig neu adlif gastro-oesoffagaidd (GORD) ddatblygu’r cyflwr cyn-ganseraidd oesoffagws Barrett, a all wedyn ddatblygu’n ganser yr oesoffagws. Mae prognosis canser yr oesoffagws yn wael gan y gall y camau cynnar fod yn asymptomatig ac yn aml nid yw cleifion yn ymgyflwyno nes ei fod wedi datblygu. Gellir cynnig endosgopi llwybr gastroberfeddol uchaf i gleifion â GORD i wirio am oesoffagws Barrett neu arwyddion o ganser ac argymhellir i’r rhai sydd ag oesoffagws Barrett wedi’i gadarnhau gael gwyliadwriaeth endosgopig reolaidd. Fodd bynnag, canfyddir nad oes gan y rhan fwyaf o bobl sy’n cael endosgopi y cyflyrau hyn ac mae’r amseroedd aros presennol ar gyfer endosgopi yng Nghymru yn hir iawn, gyda phwysau sylweddol ar y gwasanaeth.
Gellir defnyddio profion sbwng capsiwl fel prawf brysbennu a phennu risg i benderfynu a oes angen endosgopi, faint o frys sydd, a pha mor aml y mae angen gwyliadwriaeth. Felly, gallai defnyddio profion sbwng capsiwl arwain at lai o bwysau ar wasanaethau endosgopi trwy ddim ond atgyfeirio, ac yna blaenoriaethu, y rhai sy’n dangos biofarcwyr oesoffagws Barrett neu falaenedd. Awgrymwyd y pwnc hwn i HTW gan yr Arweinydd Clinigol ar gyfer y Rhaglen Adferiad Canser Genedlaethol.
Crynodeb mewn iaith glir
Beth yw oesoffagws Barrett?
Mae oesoffagws Barrett yn gyflwr lle mae celloedd gwddf person (oesoffagws) yn dechrau newid. Fel arfer, mae’r celloedd hyn yn gelloedd gwastad. Gydag oesoffagws Barrett, mae’r celloedd hyn yn dod yn siâp tebycach i golofnau.
Dros amser, gall y newidiadau hyn ddigwydd i fwy a mwy o’r celloedd yn y gwddf. Mae hyn yn cynyddu’r risg y gallent ddatblygu’n ganser.
Fel arfer nid oes gan bobl ag oesoffagws Barrett symptomau. Mae pobl sydd â hanes o adlif asid ac sydd â phwysau ychwanegol o amgylch y canol yn fwy tebygol o gael oesoffagws Barrett.
Sut mae oesoffagws Barrett fel arfer yn cael ei ganfod?
Fel arfer, canfyddir oesoffagws Barrett gan ddefnyddio endosgopi. Mae’r broses endosgopi yn cynnwys tiwb hir gyda chamera ar ei ben sy’n cael ei basio i lawr y gwddf i edrych ar y celloedd. Os gellir canfod celloedd sy’n newid yn gynnar, yna gall helpu i’w hatal rhag datblygu i fod yn ganser. Fodd bynnag, mae endosgopi yn weithdrefn ymwthiol ac anghyfforddus gyda rhestrau aros hir.
Beth yw dyfeisiau sbwng capsiwl?
Capsiwlau bach fel tabledi yw dyfeisiau sbwng capsiwl y gellir eu llyncu. Maent sownd wrth linyn. Ar ôl ei lyncu, mae’r capsiwl yn hydoddi ac mae’r sbwng sydd y tu fewn iddo yn cael ei ryddhau ac yn ehangu. Yna caiff y llinyn ei dynnu i ddod â’r sbwng yn ôl i fyny trwy’r gwddf, gan gasglu celloedd ar y ffordd. Anfonir y celloedd i labordy i weld a ydynt yn newid siâp.
Beth wnaeth Technoleg Iechyd Cymru?
Chwiliodd Technoleg Iechyd Cymru am dystiolaeth ar ddyfeisiau sbwng capsiwl. Mae’r dystiolaeth yn cefnogi mabwysiadu fel mater o drefn ddyfeisiau sbwng capsiwl gyda phrofion biofarcwyr perthnasol (TFF3, p53, atypia cellog) o fewn y llwybr diagnostig ar gyfer oesoffagws Barrett mewn pobl ag adlif cronig. Nid yw’r dystiolaeth yn ddigonol i gefnogi mabwysiadu fel mater o drefn brofion sbwng capsiwl ar gyfer gwyliadwriaeth oesoffagws Barrett oherwydd diffyg canlyniadau clinigol i bennu cost-effeithiolrwydd.
Canllaw
GUI069 10.2025
Adroddiad Gwerthuso Tystiolaeth
EAR069 10.2025
Adroddiad Archwilio Pwnc
TER568 10.2024 (superseded by EAR069 10.2025)
Partneriaid Technoleg Iechyd Cymru
